Văn hóa - Lịch sử

Nhắc đến hai chữ Khải Tường, những người nghiên cứu lịch sử nước nhà cũng như văn hóa Phật giáo không tránh khỏi sự bùi ngùi. Cái tên nhắc nhớ đến ngôi chùa gắn liền với vận mệnh của một thời lịch sử thăng trầm của xứ sở, mà pho tượng Phật còn lại chính là bảo vật của niềm tin, linh hồn của văn hóa trong lộ trình Nam tiến của dân tộc, mở rộng cương vực của đất nước với hình hài như ngày hôm nay.

Từ năm 1972, khi được mời sang trình diễn trong buổi nói chuyện về âm nhạc truyền thống Việt Nam tại Muenchen (Đức) do Thái Kim Lan tổ chức, tôi đã thấy một người trẻ tuổi mà có tác phong tổ chức rất chu đáo, tuy sống nơi hải ngoại mà tinh thần lúc nào cũng hướng về đất nước. Sau này, tôi lại bắt gặp được trong người phụ nữ Huế ấy những khả năng đa dạng: vừa tài giỏi trong nghiên cứu giảng dạy triết học, vừa có cách viết nghiên cứu về Phật giáo giản dị và đầy thiền vị.

Là đệ tử rất được Phật tổ yêu mến và là người đứng đầu Tăng già trong giáo hội, Đại Ca Diếp là người đã đứng ra tổ chức lần kết tập kinh điển Phật giáo đầu tiên và quan trọng nhất của Phật giáo. Chính vì thế, người ta vẫn nhắc tới Đại Ca Diếp như một người có công lao đặc biệt trong sự phát triển của Phật giáo sau khi Thích ca Mâu ni nhập diệt. Thế nhưng, trước khi trở thành một đệ tử xuất sắc của Phật tổ, cuộc đời tu hành của Đại Ca Diếp đã là một câu chuyện đặc biệt và thú vị…

Tư tưởng Phật giáo, nghệ thuật Phật giáo không chỉ hiện diện đậm nét ở Khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long, mà còn góp phần quan trọng tạo nên giá trị độc nhất vô nhị của khu di tích, là biểu hiện rõ nét của sự giao thoa văn hóa. - GS Phan Huy Lê.

“Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật”. Trong Phật giáo, lòng biết ơn cha mẹ phải được thể hiện bằng những hành động việc làm cụ thể, không những phụng dưỡng cha mẹ về vật chất, mà còn hướng dẫn đời sống tinh thần cho cha mẹ có được chánh tín đối với Phật pháp, khuyên cha mẹ tọa thiền, niệm Phật, tụng kinh, làm các việc lành như bố thí, trì giới…, có như vậy mới đầy đủ ý nghĩa tri ân và báo ân.

Chân dung đức Trần Hưng Đạo, không những khắc ghi trong sử sách, trong kho tàng văn học và trong chiến tích lẫy lừng của cuộc chống quân xâm lăng Mông Cổ, mà còn khắc tạc vào lòng mỗi con dân nước Việt là một nhà chính trị lỗi lạc về mặt an dân, một thiên tài quân sự về mặt giữ nước và một nhà văn hóa uyên bác trong sinh mệnh của Việt Tộc được kết tinh từ nơi bể trầm luân của nhân loại.

Mở đầu bài viết này tôi muốn làm rõ vấn đề này là khi nói đến tôn giáo, dù là Phật giáo hay Thiên Chúa giáo, người ta hay nghĩ tới chùa và nhà thờ, nghi lễ cúng bái, tượng Phật hay là ảnh Chúa, ông Phật ngồi tự tại trên toà sen hay Chúa Jesus bị đóng đinh trên thánh giá.

Sáng nay, trên con đường trì bình khất thực, hình ảnh người Phật tử quỳ sập dưới đường để dâng lên cúng dường (Thái Lan) đã trở nên quen thuộc đối với tôi, nhưng không hiểu sao, hình ảnh một cụ già lụm khụm quỳ dưới chân tôi để đội trên đầu một chén cơm trắng dâng lên cúng dường, và tiếp đến là hình ảnh của một thanh niên nhìn tôi cười với ánh mắt thân thiện, gụt đầu chào đầy cung kính.

Có một số người cho rằng, những người xuất gia là những người con bất hiếu, bởi vì họ từ giã song thân, sống xa gia đình, không phụng dưỡng mẹ cha. Sự thực có đúng như thế không?

Mỗi lúc ngồi lên xe đi đâu đó với nhiều người, chúng ta thường nói rất nhiều chuyện, chuyện Đông chuyện Tây, chuyện cổ chuyện kim...Có dạo khi chúng tôi ngôi trên xe đi về một ngôi làng quê của huyện Quảng Điền trên xe có cả các vị Giáo thọ sự Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Huế, nên mọi người nói nhiều chuyện xoay quanh vấn đề giáo dục. Điều thú vị làm tôi nhớ mãi là nội dung đề cập đến hai danh từ Giáo sư và Giáo thọ sư.