Văn hóa - Lịch sử

Hôm nay ăn cơm mới nói chuyện cũ – Vesak 2008 PL. 2552 tại Cố Đô Huế, lễ rước Phật Từ Quốc Tự Diệu Đế lên chùa Từ Đàm, nơi được thiết dựng lễ đài chính “Kính Mừng Phật Đản” trong ý nghĩa mới Tam Hợp (Phật Đản – Xuất gia – Thành Đạo). Thật ra là mới mà kế thừa và phát huy truyền thống xuất phát từ những lễ rước, lễ kiệu Phật từ xa xưa ở cõi đất Hóa Châu, xứ Thuận Hóa.

Hành hương vốn mang đầy đủ nghĩa đẹp: là dịp trở về cội nguồn, là dịp hướng thiện và cũng là dịp mong cầu những điều may mắn nhất cho tương lai...Ngày xưa, các cụ hành hương luôn mang một phong thái thong dong và thánh thiện. Cho dù lội suối, trèo non hay đường xá gian truân đến mấy thì hễ người gặp người là lại chào nhau “A Di Đà Phật!”, thế là mọi mệt nhọc tiêu tan, người với người thêm một lần được gần gũi, chia ngọt sẻ bùi.

Trong bối cảnh văn hóa phương Đông, thay vì trình bày mối quan hệ có tính chất khá toàn diện giữa hai nền văn minh lớn ở đây, thì người ta lại thường muốn nhấn mạnh đến vai trò của tôn giáo như một lối dẫn quan trọng tạo nên hiện tượng này:

Thời Lý được coi là thời cực thịnh của Phật giáo. Đạo Phật được coi là Quốc giáo. Minh chứng cho điều đó là rất nhiều chùa chiền được trùng tu, xây dựng từ thời này.

Ngày qua ngày, xuân hạ đi thì thu đông tới, cây hoa hồng từ khoe sắc đến tàn phai, và cùng theo vạn vật, trơ cành khô trên nền xám trắng của giá tuyết, cho đến chu kỳ mới thì vươn mình bật dậy với màu xanh đầy sức sống, với màu đỏ, màu hồng rực rỡ và tiếng chim ca rộn ràng.

"Phật giáo thời Lý đã đóng góp vào việc xây dựng nền văn minh Đại Việt thịnh trị trong hơn hai thế kỷ. Bởi vì về cả phương diện tinh thần và phương diện vật chất, ảnh hưởng của Phật giáo giai đoạn này là quá rõ trên tất cả các hoạt động trong nước..."

Từ năm 1972, khi được mời sang trình diễn trong buổi nói chuyện về âm nhạc truyền thống Việt Nam tại Muenchen (Đức) do Thái Kim Lan tổ chức, tôi đã thấy một người trẻ tuổi mà có tác phong tổ chức rất chu đáo, tuy sống nơi hải ngoại mà tinh thần lúc nào cũng hướng về đất nước. Sau này, tôi lại bắt gặp được trong người phụ nữ Huế ấy những khả năng đa dạng: vừa tài giỏi trong nghiên cứu giảng dạy triết học, vừa có cách viết nghiên cứu về Phật giáo giản dị và đầy thiền vị.

Vào một buổi trưa trung tuần tháng 6-1966, ăn cơm xong tôi vừa nghỉ một chút thì hai xe lính vừa điều ở Sài Gòn ra bao vây chùa Tường Vân. Chúng bắt tất cả các thiền sư trong chùa ra đứng giữa sân và lấy sổ gia đình của chùa ra đọc tên từng người.

Mấy thập niên gần đây, việc đi thăm viếng chùa chiền, đền miếu, nhất là vào những dịp đầu xuân đã phục hồi đáng...

Các sử gia, học giả nổi tiếng và nghiên cứu sinh từ nhiều cơ sở giáo dục ở hai quốc gia Pakistan và Hàn Quốc đã tập trung tại Islamabad, thủ đô nước Cộng hòa Hồi giáo Pakistan tham dự Hội thảo với chủ đề “Hyecho ở Gandhara – Dấu chân của vị cao tăng Phật giáo Hàn Quốc thế kỷ thứ 8”. Sự kiện được diễn ra vào ngày 08/10/2018 tại Phòng Nghiên cứu Quốc gia Pakistan.