Nghiên cứu – Trao đổi

Chua Phổ Minh do Hòa thượng Phổ Minh sáng lập từ năm 1920, tọa lạc trên vùng đất “Tiền hướng Mâu Sơn chưng tú...

Tiến sĩ Nguyễn Tường Bách, ngoài công việc chuyên môn là vật lý và quản lý dự án, còn được biết đến như một nhà nghiên cứu Phật giáo qua nhiều tác phẩm viết hoặc dịch. PV. Minh Anh đã có cuộc trò chuyện cùng anh xoay quanh chủ đề cái thiện, cái ác.

Thạch Liêm - Thích Đại Sán (1633 - 1702), một thiền sư ở Quảng Đông (Trung Quốc), năm 1695 đã được Minh Vương Nguyễn Phúc Chu (1675 - 1925) mời sang Thuận Hóa hoằng dương chính pháp. Sau một năm ở Đàng Trong (Việt Nam), Hòa thượng trở về Trung Quốc, nhân đó viết nên du ký với tựa đề Hải ngoại kỷ sự. Quyển Nam du kỳ này đã được Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam - Viện Đại học Huế xuất bản năm 1963, trong đó quyển V, trang 200-201, Hòa thượng đã viết:

Trong đời sống thường nhật, có không ít người thích đem cái quá khứ vàng son (chứa rất nhiều hoang tưởng) để che đậy những yếu kém và thất bại hiện tại. Cái "tôi" của họ quá lớn để chịu đựng bất cứ một lời phê bình hay chê bai nào, dù vô tình hay nhỏ nhặt.

Chính vì những chuyến xe lịch sử không có khứ hồi, cho nên, tiếp bước cha ông không phải là dẫm theo lối mòn có sẵn, mà là dũng cảm gạt bỏ mọi trở ngại để vươn về phía trước, như dòng sông chỉ có chảy ra biển mới gọi là trung thành với ngọn nguồn của nó.

Chúng ta đời đời kiếp kiếp học Phật tu hành không được thành tựu, không có biện pháp thoát khỏi luân hồi, là vì có oan gia trái chủ đến gây phiền phức, làm ma chướng. Người không học Phật, không biết hóa giải oán thù, vì vậy oan oan tương báo khổ không kham nổi.

Việt Nam đã tiếp thu Phật giáo từ nhiều hướng, nhiều lần và lần sớm nhất là trực tiếp từ Ấn Độ, sớm hơn cả Trung Quốc, cho nên ảnh hưởng tư duy của Phật giáo đối với người Việt Nam không hoàn toàn giống với Trung Quốc. Sự tiếp thu đó không đơn tuyến và không phải một lần, mà còn trong quan hệ với quá trình tiếp thu và ứng dụng Nho, Lão ,đặc biệt chúng đều là các tư tưởn ngoại lại.

Tìm hiểu lịch sử Việt Nam không ai có thể phủ nhận được vai trò quan trọng của Phật giáo trong việc xây dựng các triều đại phong kiến tự chủ đầu tiên Ngô, Đinh, Tiền Lê. Nhưng phải đợi đến thời điểm Lý Công Uẩn bước lên ngai vàng và sau đó dời đô về Thăng Long thì mới thực sự xây dựng được một triều đại quân chủ Phật giáo thành công.