Nghiên cứu – Trao đổi

Theo Đại từ điển Tiếng Việt, xuất thế là “lánh đời, lui vào ở ẩn hoặc đi tu, không tham gia hoạt động xã hội nữa” còn nhập thế là “gánh vác việc đời, không xa lánh cõi đời”. Trước nay, nhiều người vẫn định kiến rằng Phật giáo là một tôn giáo xuất thế, bởi bản thân Phật giáo không chủ trương tham gia và giải quyết các vấn đề chính trị - xã hội, mà dành công việc đó cho các các tôn giáo khác.

Các nhà tâm thần học và các bác sĩ ngày càng phải cầu cứu đến kỹ thuật thiền định nòng cốt trong việc tu tập Phật giáo để giúp các bệnh nhân vượt qua tình trạng lo âu, chịu đựng đau đớn dễ dàng hơn và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Sự thất vọng sâu sắc đó hoàn toàn có thể đến với chúng ta, trong một xã hội hội nhập, khi mà sự xác lập cũng như đánh đổ một giá trị hoàn toàn không phụ thuộc vào những động thái, tự huyễn, tự xưng; khi mà sự “giả hóa” kia còn chưa bị coi là một hiện thực kinh hãi và chưa bị kiên quyết loại trừ ra khỏi đời sống xã hội.

Có nhiều vị tương đối có chút trí thức và ngay cả một vài Phật tử cũng thường cho mình là trí thức Phật giáo, đã gặp tôi nói chuyện và đề nghị tôi nên góp phần vào việc “hiện đại hóa Phật giáo”. Tôi đã cười và nói với các vị ấy rằng: “Đạo Phật không cần hiện đại hóa, mà các anh nên hiện đại hóa cách nhìn và cách tu của các anh cho thích hợp với đạo Phật”.

Cũng như các loại hình nghệ thuật khác, nền âm nhạc cổ truyền luôn tồn tại hai dòng: âm nhạc bác học và âm nhạc dân gian. Ở Huế, trên một thế kỷ là kinh đô của triều đại phong kiến Việt Nam, nên đặc biệt, tính chất này được bộc lộ rất rõ và triệt để, là nơi phân chia rạch ròi nhất các giai tầng trong xã hội, trong văn hóa nghệ thuật.

"Điều tâm là lấy tâm để chế ngự tâm, lấy tâm thiện chế ngự tâm ác, khiến cho tâm trở nên thuần thiện. Và một khi tâm đã thuần thiện thì sẽ trở nên nhu nhuyễn, dễ sử dụng chứ không còn tán loạn như trước nữa."

"Đạo Phật được áp dụng ngay trong thực tế của cuộc đời, trong mọi hoàn cảnh, giúp những người thiện tâm được sống bình an ngay tại thế gian này, chứ đạo Phật không phải chỉ lo cầu an cho người sống, cầu siêu cho người quá cố mà thôi. Hiểu được như vậy mới không phí phạm cả cuộc đời quí báu này!"

"Cho đến nay, chỉ có đạo Thiên Chúa La Mã là hình tượng hóa Thượng Đế qua hình ảnh con người. Đó là chân dung của Thượng Đế qua hình ảnh một ông lão phương phi, da trắng được thiên tài điêu khắc và hội họa Michelangelo minh họa trên trần nhà thờ Sistine ở tòa thánh La Mã. Những tôn giáo tin thờ Thượng Đế khác thì cho rằng Thượng Đế là một đấng vô hình vô ảnh không thể hình dung hay luận bàn được mà chỉ có tin kính và thờ phụng."

Nguyễn Phúc Chu (阮 福 周) sinh năm 1675, huý là Tùng (松); lúc 17 tuổi Công tử lấy tự hiệu Thiên Túng Đạo nhân (天 縱 道 人), lên ngôi Chúa, được tôn phong Quốc chúa, sống trọn đời người trải qua 51 năm. Mất năm 1725, Chúa thọ không cao nhưng thọ danh giữa cảnh đất nước thanh bình suốt 35 năm trị vì xứ Đàng Trong từ năm Tân Mùi (1691) đến năm Ất Tỵ (1725) như còn vang mãi dư âm cho đến hôm nay.

Chưa phải là phổ biến, nhưng đó đây trên các cơ quan báo chí thỉnh thoảng lại có các tin “nóng” - không phải do tính chất của sự vụ, mà do chủ thể của sự vụ đó liên quan đến Phật giáo nói riêng, tôn giáo nói chung.