Sáng tác - Nghệ thuật

"Tôi rất vui khi một số em còn rất trẻ ở một số lớp do tôi đào tạo đã đạt được huy chương vàng, bạc trong các cuộc thi quan trọng như Chuông Vàng vọng cổ được tổ chức hàng năm. Tôi tin cải lương sẽ sống mãi trong lòng dân tộc", NSND Bạch Tuyết nói.

Suốt mấy mươi năm, Trí Hải đã nghe quen tiếng chuông nên dần dần không còn nghe nó nữa, như những đứa con xứ Huế khôn lớn còn mấy ai nhớ mùi sữa mẹ đọng trên vành môi. Tiếng chuông ngân vẫn u trầm dìu dặt nhưng không một giọt chuông nào rơi vào hồn Trí Hải vì lòng ông đã đầy đặc chuyện đời, trí ông đã ngổn ngang trăm mối. Khi tâm thức không còn khoảng trống cho hiện tại và mất đi sự ngạc nhiên tươi mát trẻ thơ thì tiếng chuông hay tiếng đồng vọng của đất trời cũng chỉ là dư âm dội vào tường gạch vỡ.

"Tiếng chuông đêm ấy vang vọng đến mãi chiều nay. Ở đây không có bến Cô Tô, nhưng có lá phong rụng đầy trong nắng, vẽ những đỉnh đồi rực màu thu lộng lẫy, soi trên mặt sáng bừng ánh nước hồ lắng sóng. Xa lắm bến Phong Kiều, cách nửa vòng trái đất, không có đêm trên sông với hàng phong ngái ngủ, nhưng có chiều thu đang xuống, giữa chập chùng."

Mùi long não trên người bà già xộc lên mũi tôi trong lúc giúp bà cài dây an toàn. Bà hỏi mở cửa sổ được không, một câu hỏi khiến tôi phải bật cười, như ngay trước đó bà hỏi trên này có nhà vệ sinh không hay là phải ghé dọc đường làm cái chuyện không ai thay thế được. Chúng tôi đang ngồi trên chiếc máy bay sẽ cất cánh trong giây lát nữa.

"Ấn tượng của ngày đầu xuất gia thật khó quên. Trên đường đi, từng hồi chuông mõ của những ngôi chùa gần cạnh nhau như hòa quyện vào hồn với một cảm giác lâng lâng khó tả. Nhưng ấn tượng nhất là khi đến chùa đúng lúc khóa kinh chiều vừa mãn. Trong không khí trầm hương lan tỏa, hình ảnh những pháp y vàng trang nghiêm từ trong chánh điện bước ra khiến lòng khởi lên một niềm hân hoan kính ngưỡng vô biên!"

Chị, người con gái ấy sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo khó đông anh em. Ngôi nhà là chiếc đò nhỏ trên sông. Cha chị làm nghề đãi cát sạn trên các vùng thượng nguồn. Mẹ chị buôn bán lặt vặt quanh các chợ thuyền, bến nước. Các em của chị cũng như bao nhiêu đứa trẻ có gia đình trên sông nước chẳng mấy đứa có chút chữ nghĩa.

Có gì đâu em Chỉ là một chút vu vơ thoảng qua cùng cỏ lá Chỉ là một ánh mắt trong như mảnh vỡ của bầu...

Chùa Từ Vân lặng lẽ đón hai người khách cũ đã mệt nhoài vì sương nắng đường xa. Trí Hải và lão bộc âm thầm khăn gói lên đường tìm sư Trúc Lâm. Vẫn chỉ là núi rừng và khung cảnh cũ nhưng cái lạnh của núi rừng nhức buốt từng thớ thịt mà sư Trúc Lâm vẫn tham thiền trong tư thế kiết già với mảnh áo choàng đơn sơ. Đợi đến ngày thứ ba, Trí Hải mới đến bên nhà sư lên tiếng:

Tôi vẽ một người Việt Nam, máu đỏ da vàng Tôi vẽ một nước Việ Nam, gấm vóc ba miền Tôi vẽ một nước Việt Nam,...

*Miếng khi đói, gói khi no, của tuy tơ tóc, nghĩa so nghìn trùng